یخچال نجات ژاپنی برای مقابله با گرمازدگی
گرمای بیسابقه دیگر تنها یک پدیده فصلی نیست؛ بلکه به یکی از مهمترین چالشهای سلامت و بهرهوری نیروی کار در جهان تبدیل شده است. سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) بارها هشدار دادهاند که موجهای گرمای شدید در سالهای اخیر به دلیل تغییرات اقلیمی فراوانتر، طولانیتر و خطرناکتر شدهاند و هر سال جان هزاران نفر را میگیرند.
در چنین شرایطی، ژاپن راهکاری متفاوت برای مقابله با گرمازدگی ارائه کرده است. شرکت تجهیزات برودتی SDRS با همکاری شرکت Trusco Nakayama، اتاقک خنککنندهای با نام Do Hiemon Box طراحی کرده که ظاهر آن به یک یخچال بزرگ شباهت دارد، اما کارکردش کاملاً متفاوت است؛ این دستگاه برای خنک کردن سریع بدن انسان ساخته شده است.
دمای داخل این اتاقک حدود ۱۵ درجه سانتیگراد است و پس از ورود کاربر، جریان هوای بسیار خنک با دمای تقریبی ۵ درجه سانتیگراد به سمت سر، گردن، شانهها و پشت بدن هدایت میشود؛ بخشهایی که نقش مهمی در کاهش دمای مرکزی بدن دارند.
به گفته سازندگان، افراد تنها پس از حدود ۵ دقیقه احساس کاهش محسوس گرما میکنند و حضور ۱۰ دقیقهای در داخل دستگاه میتواند خطر گرمازدگی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
این دستگاه سه سطح مختلف برای تنظیم شدت سرمایش دارد و برای جلوگیری از کاهش بیش از حد دمای بدن، پس از ۲۰ دقیقه بهصورت خودکار خاموش میشود.
یکی از ویژگیهای مهم Do Hiemon Box مصرف پایین انرژی آن است. سازندگان میگویند این اتاقک حدود نیمی از برق یک کولر گازی معمولی را مصرف میکند و بدون نیاز به لولهکشی یا نصب پیچیده، در محیطهای مختلف قابل استفاده است. همچنین وجود چرخ در زیر دستگاه، جابهجایی آن را در کارخانهها، کارگاههای ساختمانی، انبارها یا محل برگزاری رویدادهای فضای باز آسان کرده است.
به گفته شرکت سازنده، این محصول برای استفاده در کارخانهها، پروژههای ساختمانی، مدارس، مراکز خرید، انبارها و سایر محیطهایی طراحی شده که افراد ساعات طولانی در معرض گرمای شدید قرار دارند.
بر اساس گزارش Japan Today، قیمت این دستگاه حدود ۱.۵ میلیون ین (حدود ۹ هزار دلار) تعیین شده است؛ به همین دلیل مشتریان اصلی آن در مرحله نخست شرکتها، صنایع و سازمانهای بزرگ خواهند بود، نه خانوارها.
کارشناسان معتقدند با شدت گرفتن موجهای گرما در جهان، فناوریهای خنککننده فردی به یکی از بازارهای رو به رشد تبدیل خواهند شد. پیشتر نیز کشورهایی مانند اسپانیا، ایتالیا و آمریکا برنامههایی برای نصب پناهگاههای خنک، ایجاد ایستگاههای استراحت و توسعه سامانههای هشدار گرما اجرا کردهاند.
در ژاپن نیز آمارها نشان میدهد هر تابستان هزاران نفر به دلیل گرمازدگی راهی بیمارستان میشوند و افزایش دمای هوا، دولت و صنایع این کشور را به سرمایهگذاری بیشتر روی فناوریهای سازگار با اقلیم سوق داده است.
به اعتقاد تحلیلگران، تجهیزاتی مانند Do Hiemon Box شاید در نگاه اول غیرمعمول به نظر برسند، اما اگر روند افزایش دمای زمین ادامه یابد، چنین فناوریهایی میتوانند در سالهای آینده به بخشی از تجهیزات استاندارد محیطهای کاری و فضاهای عمومی در بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شوند.